Leki przeciwzakrzepowe: czym są? Po co są? Mechanizm działania i skutki uboczne I.Randiego

wprowadzenie

Leki przeciwzakrzepowe to leki, które mogą utrudniać krzepnięcie krwi .

Biorąc pod uwagę ich działanie terapeutyczne, leki te są stosowane w celu zapobiegania powstawaniu zakrzepów i utrudniania wzrostu tych, które już powstały. Tworzenie się zakrzepów w naczyniach krwionośnych jest w rzeczywistości zdarzeniem, które może prowadzić do bardzo poważnych i niekiedy śmiertelnych konsekwencji, zwłaszcza jeśli skrzep odrywa się od ściany naczynia, w którym powstaje i wchodzi do krwiobiegu.

Obecnie istnieją różne rodzaje leków przeciwzakrzepowych - podawanych różnymi drogami - które wykorzystują swoją aktywność terapeutyczną poprzez określone mechanizmy działania.

W przeciwieństwie do środków antyagregujących płytki, które działają na agregację płytek, leki przeciwzakrzepowe zakłócają proces krzepnięcia, działając na kofaktory i czynniki krzepnięcia, których aktywacja prowadzi do utworzenia sieci fibrynowej, która zatrzymuje komórki krwi dając pochodzenie skrzepu.

ciekawość

W powszechnym rozumieniu leki przeciwzakrzepowe są powszechnie znane jako „ rozcieńczalniki krwi ”.

Co to jest?

Czym są leki przeciwzakrzepowe i do czego służą?

Jak wspomniano, leki przeciwzakrzepowe są lekami stosowanymi w celu zapobiegania tworzeniu się nowej skrzepliny i / lub utrudniania wzrostu już utworzonych. Dzięki ich aktywności antykoagulanty są zatem użyteczne w leczeniu i zapobieganiu chorobom sercowo-naczyniowym i zdarzeniom wywołanym obecnością zakrzepów.

Leki przeciwzakrzepowe obecnie stosowane w terapii są różne, podawane są różnymi drogami i można je podzielić, w zależności od mechanizmu działania i zgodnie z ich strukturą chemiczną, w następujący sposób:

  • Doustne leki przeciwzakrzepowe typu kumaryny : są to pochodne kumarynowe podawane doustnie, które działają jako antagoniści witaminy K (witamina związana z kaskadą krzepnięcia).
  • Antykoagulanty heparyny: obejmują heparynę i jej pochodne i są podawane pozajelitowo . Wykonują swoje działanie aktywując antytrombinę III, fizjologiczny inhibitor krzepnięcia.
  • Antykoagulanty hamujące czynnik Xa : działają bezpośrednio na czynnik krzepnięcia Xa, utrudniając w ten sposób przekształcenie protrombiny I w trombinę (czynnik IIa).
  • Antykoagulanty hamujące czynnik IIa : działają bezpośrednio na czynnik IIa lub trombinę, zapobiegając tworzeniu się sieci fibrynowej, która zatrzymuje erytrocyty i powoduje powstanie skrzepu krwi.

Wskazania terapeutyczne

Możliwe wskazania terapeutyczne leków przeciwzakrzepowych

W zależności od rozważanej substancji czynnej wskazania terapeutyczne każdego antykoagulantu mogą się różnić. Jednak stosowanie leków przeciwzakrzepowych jest przydatne w obecności:

  • Zakrzepica żył głębokich;
  • Żylna i tętnicza choroba zakrzepowo-zatorowa;
  • Zatorowość płucna;
  • Migotanie przedsionków z ryzykiem embolizacji;
  • Mechaniczne protezy zastawki serca (aby zapobiec tworzeniu się skrzepu na zaworach);
  • Zawał mięśnia sercowego;
  • Niedawny atak serca w celu zapobieżenia pojawieniu się nowych zdarzeń sercowo-naczyniowych (inny atak serca, udar, itp.);
  • Niestabilna dławica piersiowa;
  • Ostra okluzja tętnic obwodowych;
  • Niestabilne zespoły wieńcowe.

Aby uzyskać więcej informacji na temat wskazań terapeutycznych leku przeciwzakrzepowego, który należy stosować, dobrze jest poprosić lekarza o poradę i przeczytać ulotkę informacyjną dotyczącą przepisanego produktu leczniczego.

Czy wiesz, że ...

Leki przeciwzakrzepowe wydają się być szczególnie skuteczne w zapobieganiu tworzeniu się skrzepliny na poziomie żylnym, gdzie przepływ krwi jest wolniejszy i gdzie powstające zakrzepy są bogatsze w erytrocyty i fibrynę . W naczyniach tętniczych, gdzie przepływ krwi jest szybszy, zakrzepy są skomponowane w większym stopniu z płytek krwi i mają mniejsze ilości fibryny; z tego powodu w takich przypadkach podawanie leków przeciwpłytkowych - jeśli to możliwe - jest leczeniem pierwszego wyboru.

Antykoagulanty kumarynowe

Kumarynowe doustne leki przeciwzakrzepowe

Cumarynowe leki przeciwzakrzepowe są tak zdefiniowane, ponieważ z chemicznego punktu widzenia są to pochodne kumaryny (naturalnego związku organicznego).

Znane są również jako antagoniści witaminy K, ponieważ hamują rolę tej witaminy w procesie krzepnięcia; ale w powszechnym rozumieniu są one po prostu nazywane „ doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi ”.

Wśród leków przeciwzakrzepowych tego typu obecnych w terapii przypominamy:

  • Warfaryna (Coumadin®);
  • Acenokumarol (Sintrom®).

Czy wiesz, że ...

W niektórych przypadkach doustne leki przeciwzakrzepowe - w odpowiednich dawkach - można podawać w połączeniu z lekami przeciwpłytkowymi .

Mechanizm działania

Kumarynowe leki przeciwzakrzepowe zakłócają cykl redoks witaminy K, bardzo ważnego kofaktora w syntezie i aktywacji niektórych zależnych od witaminy K czynników krzepnięcia, takich jak czynnik II - lepiej znany jako protrombina - i czynniki VII, IX i X.

Cykl redoks witaminy K zaangażowany w proces krzepnięcia krwi obejmuje stosowanie różnych enzymów: reduktazy chinonu witaminy K i reduktazy 2, 3-epoksydowej witaminy K. Cumarynowe leki przeciwzakrzepowe działają jako inhibitory reduktazy 2, 3-epoksydowej witaminy K.

Efekty uboczne

Działania niepożądane, które mogą wystąpić podczas leczenia antykoagulantami kumarynowymi, są różnorodne; pośród nich pamiętamy:

  • Zwiększone ryzyko krwawienia i pojawienie się powikłań krwotocznych w różnych narządach i tkankach;
  • Reakcje alergiczne u osób wrażliwych;
  • Nudności i wymioty;
  • Bóle brzucha;
  • siniaki;
  • łysienie;
  • Uszkodzenie wątroby;
  • Uszkodzenie nerek.

Antykoagulanty heparyny

Wstrzykiwalne leki przeciwzakrzepowe typu heparyny

Kiedy mówimy o heparynowych lekach przeciwzakrzepowych, chcemy wskazać zestaw leków, do których należą zarówno ta sama heparyna, jak i jej pochodne.

Dokładniej, heparyna nie jest pojedynczą cząsteczką, ale składa się z heterogenicznej mieszaniny siarczanowanych mukopolisacharydów ( siarczanowanych glikozaminoglikanów) znajdujących się w granulkach komórek tucznych, osocza i innych tkanek. Jest to zatem związek endogenny, naturalnie występujący w organizmie, ale który został również udostępniony w produktach leczniczych do stosowania w terapii i z których uzyskano pochodne o niższej masie cząsteczkowej. również zatrudniony w terapii.

Preparaty heparyny podaje się wyłącznie pozajelitowo, odpowiednio przez wstrzyknięcie lub infuzję.

Obecnie stosowane leki przeciwzakrzepowe na bazie heparyny są zasadniczo dwóch typów:

  • Heparyna standardowa lub niefrakcjonowana (wysoka masa cząsteczkowa) charakteryzuje się szybkim początkiem działania przeciwzakrzepowego, ale przez krótki czas działania. Z tego powodu jest również używany w sytuacjach awaryjnych.
  • Heparyny o niskiej masie cząsteczkowej (lub LMWH z heparyny o niskiej masie cząsteczkowej ) mają dłuższy czas działania niż standardowa heparyna. Składniki aktywne, takie jak: należą do tej grupy leków przeciwzakrzepowych
    • Bemiparyna (Ivor®);
    • Dalteparyna (Daltepin®, Fragmin®);
    • Etoksaparyna (Clexane®, Clexane T®);
    • Reviparin (Clivarina®);
    • Tinzaparin (Innohep®).

Czy wiesz, że ...

Ponieważ preparaty heparynowe są heterogenicznymi mieszaninami polisacharydów o różnych powinowactwach do różnych celów biologicznych, korelacja między dawką w miligramach a działaniem przeciwzakrzepowym wywołanym przez tę samą dawkę jest ograniczona i nie zawsze jest prawdziwa. W rzeczywistości produkty heparynowe są dawkowane w jednostkach międzynarodowych (IU lub jednostce pomiaru ilości leku w oparciu o jego aktywność biologiczną).

Mechanizm działania

Preparaty heparynowe działają przeciwzakrzepowo , wiążąc się z antytrombiną III - fizjologicznym inhibitorem procesu krzepnięcia - i zwiększając działanie hamujące przeciwko czynnikom krzepnięcia Xa i IIa (trombina). Bardziej szczegółowo, gdy preparaty heparynowe wiążą się z antytrombiną III, powodują zmienność konformacyjną, która powoduje wzrost powinowactwa i szybkości wiązania samej antytrombiny III z czynnikami Xa i IIa.

Zatem działanie przeciwzakrzepowe fizjologicznie wywierane przez antytrombinę III wydaje się być znacznie zwiększone przez podawanie heparyny leków przeciwzakrzepowych.

Uwaga

Heparyny o niskiej masie cząsteczkowej zwiększają aktywność antytrombiny III, zwłaszcza w odniesieniu do czynnika krzepnięcia Xa, ale nie w odniesieniu do czynnika IIa, lub w każdym przypadku zwiększają jego aktywność w sposób zmniejszony, a nie w sensie klinicznym. Dlatego, chociaż mechanizm działania jest podobny do mechanizmu standardowej heparyny, LMWH są bardziej selektywne dla czynnika Xa.

Efekty uboczne

Wśród działań niepożądanych, które mogą wystąpić po podaniu heparynowych leków przeciwzakrzepowych, stwierdzamy:

  • Zwiększone ryzyko krwawienia i pojawienie się powikłań krwotocznych w różnych narządach i tkankach;
  • Reakcje alergiczne u osób wrażliwych;
  • Reakcje w miejscu wstrzyknięcia;
  • Reakcje skórne;
  • Małopłytkowość.

Inne pochodne heparyny

Badania w dziedzinie farmacji doprowadziły do ​​stworzenia syntetycznych pochodnych heparyny w celu zwiększenia ich biodostępności i zmniejszenia skutków ubocznych.

Wśród tych syntetycznych pochodnych, fondaparynuksu (Arixtra®), syntetycznego siarczanu pentasacharydu, którego struktura opiera się na aktywnej części heparyny, co nie jest zaskoczeniem, jest tylko częścią pentasacharydową, jest obecnie stosowany w terapii.

Jednakże fondaparynuks jest w stanie pośrednio i selektywnie hamować czynnik krzepnięcia Xa poprzez wiązanie się z antytrombiną III, podobnie jak to powiedziano w przypadku standardowej heparyny i heparyn o niskiej masie cząsteczkowej. Ma jednak podstawową zaletę: będąc syntetyczną substancją czynną, jej struktura jest powtarzalna, a skład zawierających ją leków jest zawsze taki sam. Wszystko to umożliwiło osiągnięcie poprawy profilu farmakokinetycznego i osiągnięcie bardziej selektywnego działania przeciwzakrzepowego niż właściwe heparynowe leki przeciwzakrzepowe.

Inhibitory czynnika Xa

Leki przeciwzakrzepowe Inhibitory bezpośredniego czynnika Xa

Bezpośrednie inhibitory czynnika Xa podaje się doustnie i wywierają działanie przeciwzakrzepowe, działając bezpośrednio na ten czynnik krzepnięcia. Wśród aktywnych składników z tym działaniem przeciwzakrzepowym stosowanych w terapii, znajdujemy:

  • Rivaroxaban (Xarelto®);
  • Apiksaban (Eliquis®).

Mechanizm działania

Leki przeciwzakrzepowe, bezpośrednie inhibitory czynnika Xa, działają poprzez działanie bezpośrednio na te ostatnie. W procesie krzepnięcia czynnik Xa bierze udział w tworzeniu trombiny (lub czynnika IIa, jeśli wolisz). Antykoagulanty, bezpośrednie inhibitory czynnika Xa, wiążą się w wysoce selektywny sposób z miejscem aktywnym, przerywając jego działanie w procesie krzepnięcia iw konsekwencji utrudniając tworzenie skrzepliny.

Efekty uboczne

Działania niepożądane, które mogą wystąpić podczas leczenia lekami przeciwzakrzepowymi, bezpośrednimi inhibitorami czynnika Xa, są wielorakie, wśród których pamiętamy:

  • Zwiększone ryzyko krwawienia i pojawienie się powikłań krwotocznych w różnych narządach i tkankach;
  • Reakcje alergiczne u osób wrażliwych;
  • krwiak;
  • Zaburzenia skóry;
  • Zaburzenia wątroby.

Inhibitory czynnika IIa

Leki przeciwzakrzepowe Bezpośrednie inhibitory czynnika IIa

Leki przeciwzakrzepowe kierują inhibitorami czynnika IIa - lub trombiny, jeśli wolisz - wykonują swoje działanie poprzez zakłócanie roli tego ostatniego w procesie krzepnięcia. Wśród antykoagulantów tego typu stosowanych w terapii znajdujemy następujące składniki aktywne:

  • Biwalirudyna (Angiox®), podawana pozajelitowo;
  • Argatroban (Novastan®), również podawany pozajelitowo;
  • Dabigatran (Pradaxa®), podawany doustnie.

Mechanizm działania

Leki przeciwzakrzepowe, bezpośrednie inhibitory czynnika IIa działają bezpośrednio na te ostatnie, wiążąc się z nim i utrudniając jego działanie. W procesie koagulacji trombina rozszczepia fibrynogen do monomerów fibryny i przekształca czynnik krzepnięcia XIII w czynnik krzepnięcia XIIIa, który z kolei sprzyja tworzeniu się sieci fibrynowej, która zatrzymuje komórki krwi i powoduje powstawanie skrzepu, Dzięki swojemu mechanizmowi działania, leki przeciwzakrzepowe, bezpośrednie inhibitory czynnika IIa, są zatem zdolne do blokowania ostatnich faz procesu krzepnięcia, zapobiegając tworzeniu się skrzepliny.

Efekty uboczne

Działania niepożądane, które mogą wystąpić podczas leczenia lekami przeciwzakrzepowymi, bezpośrednimi inhibitorami czynnika IIa, są różnorodne i mogą się różnić w zależności od użytego składnika czynnego i sposobu jego podawania. Jednak wśród nich pamiętamy:

  • Zwiększone ryzyko krwawienia i pojawienie się powikłań krwotocznych w różnych narządach i tkankach;
  • Reakcje alergiczne u osób wrażliwych;
  • Zaburzenia żołądkowo-jelitowe do podawania doustnego;
  • Reakcje skórne;
  • Reakcje w miejscu wstrzyknięcia w przypadku podawania pozajelitowego.

Przeciwwskazania

Kiedy nie należy stosować leków przeciwzakrzepowych?

Ponieważ antykoagulanty obejmują szeroką gamę składników aktywnych, każdy z własnym mechanizmem działania i własnym „celem”, przeciwwskazania do ich stosowania mogą się różnić - nawet bardzo - w zależności od zastosowanego leku. Niemniej jednak można stwierdzić, że stosowanie większości leków przeciwzakrzepowych jest na ogół przeciwwskazane:

  • W przypadku znanej nadwrażliwości na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w produkcie leczniczym;
  • U pacjentów cierpiących na patologie lub w szczególnych warunkach zdolnych do predyspozycji do wystąpienia krwawienia i krwawienia .

Ponadto stosowanie większości leków przeciwzakrzepowych NIE jest zalecane podczas ciąży.

Uwaga

Bardziej szczegółowe informacje na temat wskazań terapeutycznych, ostrzeżeń, interakcji z lekami, dawkowania i stosowania, stosowania w okresie ciąży i laktacji, działań niepożądanych i przeciwwskazań do stosowania leków przeciwzakrzepowych, patrz czytanie produktu leczniczego przepisanego przez lekarza, który musi korzystać.

Zalecane

Objawy Zaparcia
2019
Epigastralgia - przyczyny i objawy
2019
Objawy retinoblastoma
2019